Kỹ thuật thở 4-7-8: những gì đã và chưa được chứng minh

Kỹ thuật thở 4-7-8 rất dễ mô tả: hít vào bằng mũi trong khoảng 4 nhịp đếm, giữ hơi khoảng 7 nhịp, rồi thở ra bằng miệng chậm rãi trong khoảng 8 nhịp. Không cần dụng cụ, không tốn tiền, có thể làm ở bất cứ đâu. Chính sự đơn giản đó khiến nó được chia sẻ rộng rãi — và cũng khiến nó thường được gắn thêm những tuyên bố lớn hơn nhiều so với bằng chứng hiện có.

Bài viết này tách rõ hai phần: phần đã được các tổ chức y tế ghi nhận, và phần vẫn là giả thuyết hoặc chưa kiểm chứng được. Cách tách này không nhằm phủ nhận kỹ thuật, mà để quý vị biết mình đang dựa vào điều gì.

Phần đã được ghi nhận: nhịp thở chậm và phản ứng thư giãn

Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khoẻ Bổ sung và Tích hợp thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, các kỹ thuật thư giãn — trong đó có thở sâu, thở có kiểm soát — là những phương pháp được sử dụng để làm giảm căng thẳng, và nhìn chung được xem là an toàn với người khoẻ mạnh.^[1]

Cơ chế dễ hiểu nhất nằm ở tỷ lệ giữa hít vào và thở ra. Khi thở ra dài hơn hít vào, hoạt động của nhánh thần kinh phó giao cảm — nhánh liên quan tới trạng thái nghỉ — được ưu thế hơn. Điều này thường đi kèm cảm giác dịu lại, và là điểm chung của nhiều kỹ thuật thở khác nhau, không riêng gì nhịp 4-7-8. Con số cụ thể ít quan trọng hơn nguyên tắc thở ra chậm và dài.

Phần chưa được chứng minh: những con số và lời hứa lớn

Theo videoPhần mô tả của số 121 nêu rằng kỹ thuật này kích hoạt hệ thống tự làm sạch của cơ thể mạnh hơn bình thường gấp 15 lần, rằng người thực hành có thể chủ động bước vào trạng thái sóng Delta ngay khi đang thức, và liên hệ điều đó với một cơ thể miễn nhiễm với bệnh tật cùng tuổi thọ rất dài.

Đây không phải lời buộc tội. Một kỹ thuật có thể vừa hữu ích vừa được quảng bá bằng những lời quá mức, và cả hai điều đó có thể cùng đúng. Nhưng một bài viết về sức khoẻ có nghĩa vụ phân biệt chúng.

Thiền và chánh niệm: bằng chứng ở mức nào

Về các phương pháp thiền và chánh niệm, NCCIH cho biết đã có nghiên cứu cho thấy chúng có thể giúp ích với căng thẳng, lo âu, đau và một số vấn đề khác, nhưng phần lớn nghiên cứu còn có hạn chế về phương pháp, và các phương pháp này không nên được dùng để thay thế điều trị y khoa thông thường.^[2]

Ai nên cẩn thận

Thành phần cần lưu ý nhất của kỹ thuật này là đoạn nín thở. Với phần lớn người khoẻ mạnh, giữ hơi vài giây là vô hại. Nhưng người có bệnh phổi hoặc tim mạch, người đang mang thai, người hay choáng váng hoặc từng ngất khi nín thở, và người có cơn hoảng loạn liên quan tới cảm giác thiếu không khí nên trao đổi với bác sĩ trước. Nếu trong lúc tập thấy choáng, tê bì quanh miệng hoặc tim đập nhanh bất thường, hãy dừng lại và thở bình thường.

Một điểm cuối: kỹ thuật thở là biện pháp hỗ trợ. Nếu quý vị mất ngủ kéo dài, lo âu ảnh hưởng tới sinh hoạt, hoặc khó thở, đó là những vấn đề cần được khám và tìm nguyên nhân, không phải những vấn đề để tự xử lý bằng một bài tập thở.

Phát video trên YouTube · Bác sĩ Trần Văn Phúc OfficialPhát video: Số 121: Kỹ thuật thở 4 - 7 - 8 Sóng não Delta và Thiền định

Video gốc trên YouTube · Bác sĩ Trần Văn Phúc Official